Memurlara Sosyal Medya ve Dijital İçerik Üretimi Yasağı: 657 Sayılı Kanun Madde 28 Ne Anlama Geliyor?
Dijitalleşen dünyada sosyal medya platformları, blog siteleri ve mobil uygulamalar bireyler için yalnızca bir sosyalleşme alanı değil, aynı zamanda ciddi bir ek gelir kapısı haline geldi. YouTube’da video çekmek, Instagram’da iş birliği yapmak, kişisel web sitesi açarak reklam yayınlamak ya da mobil uygulama geliştirmek günümüzün en popüler dijital faaliyetleri arasında yer alıyor.
Ancak 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’na tabi çalışan kamu personelleri için bu durum ciddi hukuki ve disiplinsel sınırlar barındırıyor. Cumhurbaşkanlığı tarafından netleştirilen resmi görüş, dijital alanda içerik üreten veya üretmeyi düşünen tüm memurları yakından ilgilendiriyor.
Cumhurbaşkanlığı’ndan Net Görüş: Sosyal Medya Geliri Ticari Faaliyet Sayılıyor!
Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığı (Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü), Yükseköğretim Kurulu’nun (YÖK) talebi üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’nın değerlendirmelerini de alarak kamuoyunda uzun süredir tartışılan konuya son noktayı koydu.
Açıklanan resmi görüşe göre; devlet memurlarının YouTube, Instagram, TikTok gibi sosyal medya ağlarından, kişisel web sitelerinden veya geliştirdikleri mobil uygulamalardan gelir elde etmesi ya da gelir elde etme potansiyeline sahip olması doğrudan "ticari faaliyet" sayılmaktadır.
Görselde Öne Çıkan Faaliyetler ve Hukuki Karşılıkları
Sosyal medyada yer alan bilgi görsellerinde de vurgulandığı üzere, memurların aşağıdaki kanallar üzerinden faaliyet yürütmesi 657 Sayılı Kanun’un 28. Maddesi kapsamında değerlendirilmektedir:
✅ YouTube Kanalları: Video izlenmelerinden elde edilen reklam gelirleri, sponsorluklar ve "Katıl" butonu üyelikleri.
✅ Instagram / TikTok / X Hesapları: Ürün tanıtımları, affiliate (satış ortaklığı) link paylaşımları ve marka iş birlikleri.
✅ İnternet Siteleri ve Bloglar: Google AdSense reklamları, sponsorlu yazılar veya dijital habercilik faaliyetleri.
✅ Mobil Uygulamalar: App Store veya Google Play Store üzerinden yayınlanan ücretli uygulamalar ya da uygulama içi reklam/satış gelirleri.
Kritik Detay: Karara göre bir faaliyetin ticari sayılması için bizzat kazanç elde edilmesi şart değildir. Faaliyetin kazanç sağlama potansiyeline sahip olması dahi ticaret yasağını ihlal etmek için yeterli kabul edilmiştir.
657 Sayılı Kanun Madde 28 Ne Diyor?
657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun "Ticaret ve Diğer Kazanç Getirici Faaliyetlerde Bulunma Yasağı" başlıklı 28. maddesi şu temel kuralı koyar:
"Memurlar Türk Ticaret Kanununa göre (Tacir) veya (Esnaf) sayılmalarını gerektirecek bir faaliyette bulunamaz, kara ortak olamaz; gece kulübü, otel, gazino gibi yerlerde ve özel öğretim kurumlarında görev alamaz; özel iş yeri açamaz..."
Gelir İdaresi Başkanlığı ve Cumhurbaşkanlığı değerlendirmelerinde, dijital platformlar üzerinden elde edilen her türlü reklam, sponsorluk veya uygulama satış gelirinin, Gelir Vergisi Kanunu'ndaki istisna veya muafiyet durumlarına bakılmaksızın memurlar açısından ticari kazanç niteliğinde olduğu vurgulanmıştır.
Vergi Muafiyeti Memurları Kapsıyor mu?
Sosyal medya içerik üreticileri için Vergi Usul Kanunu ve Gelir Vergisi Kanunu’nda sağlanan dijital muafiyetler (banka kanalıyla %15 stopaj kesintisi yapılması gibi istisnalar) kamuoyunda yanlış bir algıya yol açabiliyordu.
Son kararla birlikte bu durum netleşti: Vergi mevzuatındaki kolaylıklar ve istisnalar, 657 Sayılı Kanun'daki ticaret yasağını ortadan kaldırmaz. Devlet memuru, vergisini ödese dahi ticari faaliyette bulunmuş sayılacağı için disiplin mevzuatına takılır.
Memurlar Sosyal Medya Kullanamaz mı? (Hobi mi, Ticaret mi?)
Bu kararlar memurların sosyal medya kullanımını tamamen yasaklamamaktadır. Buradaki ince çizgi kazanç gayesi ve potansiyelidir:
İzin Verilen: Memurlar kişisel paylaşımlarını yapabilir, tamamen hobi amaçlı fotoğraf/video yükleyebilir. Ancak bu mecraların kesinlikle para kazanmaya (monetization) kapalı olması, hiçbir sponsorluk veya reklam ilişkisi barındırmaması gerekir.
Yasak Olan: Reklamları açık YouTube kanalları, link verip komisyon alınan sosyal medya hesapları, ücretli/ücretsiz gelir getirme potansiyeli olan mobil uygulamalar ve web siteleri.
Yasağa Uymamanın Yaptırımı Nedir?
Kamu görevlilerinin 657 Sayılı Kanun’un 28. maddesini ihlal ettiklerinin tespiti halinde, 125. madde uyarınca hakkı olan disiplin süreçleri işletilmektedir. İhlalin niteliğine göre:
Kademe İlerlemesinin Durdurulması
Kınama veya Aylıktan Kesme
gibi ağır idari yaptırımlar ve disiplin cezaları gündeme gelebilmektedir.
Özet ve Son Söz
Dijital yayıncılık yapan ya da bu alana adım atmayı düşünen kamu çalışanlarının hukuki risklerle karşılaşmaması adına mevzuata tam uyum sağlaması kritik önem taşımaktadır. Sosyal medya hesabınız veya dijital projeleriniz gelir getirme potansiyeline sahipse, mevcut düzenlemeler ışığında idari yaptırımlarla karşılaşmamak için hesap ayarlarınızı ve faaliyet modellerinizi gözden geçirmenizi tavsiye ederiz.
Yorumlar